Czym karmić dżdżownice kalifornijskie?
Kompletna lista pokarmów, proporcje materiałów azotowych i węglowych, wielkość porcji, częstotliwość karmienia oraz sposób podawania, który nie zakwasza złoża.

Marta Zielińska · aktualizacja · 16 min czytania

W skrócie
- obierki ziemniaków, marchwi, buraków, dyni, cukinii
- resztki sałaty, kapusty, brokułów (w umiarkowanych ilościach)
- przejrzałe owoce: jabłka, gruszki, śliwki, melon, arbuz
Spis treści
Dżdżownice kalifornijskie karmi się resztkami roślinnymi i materiałami węglowymi: obierkami warzyw i owoców, fusami z kawy i herbaty, rozdrobnionymi skorupkami jaj, liśćmi oraz pociętym kartonem i papierem bez połysku. Porcję podaje się raz na 3–7 dni, w ilości mniej więcej połowy masy dżdżownic, zawsze rozdrobnioną i przykrytą warstwą ściółki.
Dżdżownice nie zjadają odpadów bezpośrednio – żywią się mikroorganizmami rozkładającymi materię organiczną i miękkimi, już nadpsutymi tkankami. Dlatego pokarm lekko podwiędnięty i rozdrobniony znika wielokrotnie szybciej niż świeży i podany w całości.
Zielone i brązowe – zasada równowagi
Pokarm dzieli się na dwie grupy. Materiały „zielone” są wilgotne i bogate w azot (obierki, fusy, resztki warzyw). Materiały „brązowe” są suche i bogate w węgiel (karton, papier, liście, słoma). Zdrowe złoże potrzebuje obu – w praktyce przyjmuje się objętościowo mniej więcej jedną część zielonych na dwie części brązowych.
| Zielone (azot) | Brązowe (węgiel) |
|---|---|
| obierki warzyw i owoców | pocięty karton falisty |
| fusy z kawy i herbaty | papier bez połysku, tektura |
| resztki sałaty, natki, liści warzyw | suche liście drzew |
| podsuszona skoszona trawa | słoma, siano |
| przejrzałe owoce | wytłoczki po jajkach |

Pełna lista pokarmów dozwolonych
- obierki ziemniaków, marchwi, buraków, dyni, cukinii
- resztki sałaty, kapusty, brokułów (w umiarkowanych ilościach)
- przejrzałe owoce: jabłka, gruszki, śliwki, melon, arbuz
- fusy z kawy razem z papierowym filtrem
- torebki herbaty bez zszywek i bez folii
- skorupki jaj wysuszone i rozkruszone na proszek
- resztki pieczywa w niewielkich ilościach, dobrze rozdrobnione
- ugotowany ryż i makaron bez soli i tłuszczu – sporadycznie
- liście drzew liściastych, przekompostowany obornik koński lub krowi
Rozszerzoną listę z podziałem na kategorie znajdziesz w artykule co jedzą dżdżownice, a odpowiedź na najczęstsze pytanie kuchenne – w czy dżdżownice jedzą obierki.
Pokarmy do ograniczenia
| Produkt | Dlaczego ostrożnie | Jak podawać |
|---|---|---|
| Cytrusy, ananas | zakwaszają złoże, zawierają olejki eteryczne | pojedyncze skórki raz na kilka tygodni |
| Cebula, czosnek, por | ostre związki siarki odstraszają dżdżownice | drobno posiekane, sporadycznie |
| Kapusta, kalafior | przy nadmiarze gniją i śmierdzą | cienkie warstwy, przykryte ściółką |
| Pieczywo, makaron | sprzyjają pleśni | małe kawałki, rozproszone |
| Skoszona trawa | zbija się i zagrzewa złoże | podsuszona, cienkimi warstwami |
Produkty, których w ogóle nie powinno być w kompostowniku, omawia osobny artykuł: czego nie wolno dawać dżdżownicom.
Ile podawać – wielkość porcji
Bezpieczna zasada: jednorazowa porcja nie powinna przekraczać połowy masy dżdżownic w pojemniku. Przy obsadzie 1 kg oznacza to około 500 g odpadów co 3–5 dni, a nie codziennie. Znacznie lepiej niedokarmić niż przekarmić – niedobór spowalnia przerób, nadmiar niszczy złoże.
| Obsada | Porcja przy 20–25 °C | Porcja przy 10–15 °C |
|---|---|---|
| 0,5 kg | 200–250 g co 4–5 dni | 100 g co 7–10 dni |
| 1 kg | 400–500 g co 3–5 dni | 200 g co 7 dni |
| 2 kg | 0,8–1 kg co 3–4 dni | 400 g co 7 dni |

Jak podawać pokarm
- Rozdrobnij resztki – im mniejsze kawałki, tym szybszy przerób.
- Odgarnij ściółkę w jednym rogu pojemnika i tam umieść porcję.
- Przykryj pokarm warstwą wilgotnego kartonu lub ściółki grubości 2–3 cm.
- Przy kolejnym karmieniu wybierz inny róg – złoże przerobi się równomiernie.
- Raz na 2–3 tygodnie dosyp suchego materiału węglowego dla równowagi.
Sygnały, że karmienie jest prawidłowe
- poprzednia porcja znika w 3–5 dni
- złoże pachnie wilgotną ziemią, nie kwaśno
- dżdżownice gromadzą się pod porcją pokarmu
- na powierzchni nie ma pleśni ani stojącej wody
- przybywa ciemnego, sypkiego materiału na dnie
Jeśli pokarm zalega tygodniami, sprawdź dżdżownice nie jedzą – co zrobić. Jeśli pojawiły się owady, pomoże muchówki i owady w kompostowniku.
Karmienie zimą i podczas nieobecności
W niższej temperaturze metabolizm dżdżownic zwalnia, więc porcje trzeba zmniejszyć o połowę lub więcej. Przed dłuższym wyjazdem podaj jedną większą porcję dobrze przykrytą ściółką i nawilż złoże – dwa–trzy tygodnie bez karmienia nie są problemem, bo dżdżownice żywią się też samą ściółką.
Więcej o sezonie zimowym: czy dżdżownice można hodować zimą i dżdżownice kalifornijskie zimą w ogrodzie.
Karmienie a jakość biohumusu
Skład pokarmu przekłada się bezpośrednio na skład nawozu. Zróżnicowana dieta – warzywa, owoce, liście, fusy, karton, przekompostowany obornik – daje bogatszy strukturalnie i mineralnie biohumus niż jednorodne resztki. Dodatek rozdrobnionych skorupek jaj stabilizuje przy okazji odczyn złoża.
Najczęstsze pytania
Jak często karmić dżdżownice?
Zwykle co 3–7 dni, zawsze dopiero wtedy, gdy poprzednia porcja jest przerobiona w co najmniej połowie. Zimą znacznie rzadziej.
Czy dżdżownice mogą jeść skórki od bananów?
Tak, są chętnie zjadane. Jeśli obawiasz się pozostałości środków ochrony roślin, wybieraj banany z upraw ekologicznych albo podawaj skórki w mniejszych ilościach.
Czy fusy z kawy są bezpieczne?
Tak, to jeden z ulubionych pokarmów dżdżownic. Warto je mieszać ze ściółką, bo w grubej warstwie zbijają się i zakwaszają złoże.
Czy trzeba rozdrabniać pokarm?
Nie trzeba, ale bardzo się to opłaca. Rozdrobnione resztki znikają nawet dwa razy szybciej niż podane w całości.
Co zrobić, gdy pokarm pleśnieje?
Usuń ognisko pleśni, wstrzymaj karmienie na tydzień, dosyp suchego kartonu i przewietrz złoże. Pleśń to zwykle objaw zbyt dużych porcji.
Czy dżdżownicom trzeba podawać wodę?
Nie osobno – wodę czerpią z pokarmu i ze ściółki. Wystarczy utrzymywać wilgotność złoża na poziomie wyciśniętej gąbki.
Autor

Kompostowanie na działce, karmienie dżdżownic, ściółka i wilgotność
Działkowiec i praktyk kompostowania. Od kilku lat prowadzi hodowlę dżdżownic kalifornijskich w skrzyniach na działce oraz w mieszkaniu. Zajmuje się głównie tematyką karmienia dżdżownic i utrzymywania warunków w kompostowniku.
Zobacz wszystkie artykuły autora- Data publikacji:
- Ostatnia aktualizacja:
Powiązane artykuły
Czego nie wolno dawać dżdżownicom?
Produkty, które zakwaszają złoże, wabią szkodniki albo wprost zabijają dżdżownice – wraz z wyjaśnieniem, co dokładnie dzieje się po ich wrzuceniu i jak ratować przekarmioną hodowlę.
14 min czytania
Co jedzą dżdżownice?
Jak naprawdę odżywiają się dżdżownice kompostowe, dlaczego potrzebują mikroorganizmów i co to oznacza dla sposobu podawania pokarmu.
3 min czytania
Jak utrzymać odpowiednią wilgotność hodowli?
Test garści, korygowanie zbyt mokrego i zbyt suchego złoża oraz rola materiałów węglowych w utrzymaniu stabilnej wilgotności.
3 min czytania
