Karmienie

Czym karmić dżdżownice kalifornijskie?

Kompletna lista pokarmów, proporcje materiałów azotowych i węglowych, wielkość porcji, częstotliwość karmienia oraz sposób podawania, który nie zakwasza złoża.

Marta Zielińska — autor artykułu

· aktualizacja · 16 min czytania

Obierki marchwi, skórki bananów, fusy z kawy i pocięty karton w pojemniku hodowlanym
Dobra porcja to mieszanka materiału soczystego (zielonego) i suchego (brązowego).

W skrócie

  • obierki ziemniaków, marchwi, buraków, dyni, cukinii
  • resztki sałaty, kapusty, brokułów (w umiarkowanych ilościach)
  • przejrzałe owoce: jabłka, gruszki, śliwki, melon, arbuz
Spis treści
  1. 1.Zielone i brązowe – zasada równowagi
  2. 2.Pełna lista pokarmów dozwolonych
  3. 3.Pokarmy do ograniczenia
  4. 4.Ile podawać – wielkość porcji
  5. 5.Jak podawać pokarm
  6. 6.Sygnały, że karmienie jest prawidłowe
  7. 7.Karmienie zimą i podczas nieobecności
  8. 8.Karmienie a jakość biohumusu

Dżdżownice kalifornijskie karmi się resztkami roślinnymi i materiałami węglowymi: obierkami warzyw i owoców, fusami z kawy i herbaty, rozdrobnionymi skorupkami jaj, liśćmi oraz pociętym kartonem i papierem bez połysku. Porcję podaje się raz na 3–7 dni, w ilości mniej więcej połowy masy dżdżownic, zawsze rozdrobnioną i przykrytą warstwą ściółki.

Dżdżownice nie zjadają odpadów bezpośrednio – żywią się mikroorganizmami rozkładającymi materię organiczną i miękkimi, już nadpsutymi tkankami. Dlatego pokarm lekko podwiędnięty i rozdrobniony znika wielokrotnie szybciej niż świeży i podany w całości.

Zielone i brązowe – zasada równowagi

Pokarm dzieli się na dwie grupy. Materiały „zielone” są wilgotne i bogate w azot (obierki, fusy, resztki warzyw). Materiały „brązowe” są suche i bogate w węgiel (karton, papier, liście, słoma). Zdrowe złoże potrzebuje obu – w praktyce przyjmuje się objętościowo mniej więcej jedną część zielonych na dwie części brązowych.

Zielone (azot)Brązowe (węgiel)
obierki warzyw i owocówpocięty karton falisty
fusy z kawy i herbatypapier bez połysku, tektura
resztki sałaty, natki, liści warzywsuche liście drzew
podsuszona skoszona trawasłoma, siano
przejrzałe owocewytłoczki po jajkach
Materiały zielone i brązowe
Makro wilgotnego kompostu z czerwonymi dżdżownicami kalifornijskimi między rozkładającymi się liśćmi
Makro wilgotnego kompostu z czerwonymi dżdżownicami kalifornijskimi między rozkładającymi się liśćmi

Pełna lista pokarmów dozwolonych

  • obierki ziemniaków, marchwi, buraków, dyni, cukinii
  • resztki sałaty, kapusty, brokułów (w umiarkowanych ilościach)
  • przejrzałe owoce: jabłka, gruszki, śliwki, melon, arbuz
  • fusy z kawy razem z papierowym filtrem
  • torebki herbaty bez zszywek i bez folii
  • skorupki jaj wysuszone i rozkruszone na proszek
  • resztki pieczywa w niewielkich ilościach, dobrze rozdrobnione
  • ugotowany ryż i makaron bez soli i tłuszczu – sporadycznie
  • liście drzew liściastych, przekompostowany obornik koński lub krowi

Rozszerzoną listę z podziałem na kategorie znajdziesz w artykule co jedzą dżdżownice, a odpowiedź na najczęstsze pytanie kuchenne – w czy dżdżownice jedzą obierki.

Pokarmy do ograniczenia

ProduktDlaczego ostrożnieJak podawać
Cytrusy, ananaszakwaszają złoże, zawierają olejki eterycznepojedyncze skórki raz na kilka tygodni
Cebula, czosnek, porostre związki siarki odstraszają dżdżownicedrobno posiekane, sporadycznie
Kapusta, kalafiorprzy nadmiarze gniją i śmierdzącienkie warstwy, przykryte ściółką
Pieczywo, makaronsprzyjają pleśnimałe kawałki, rozproszone
Skoszona trawazbija się i zagrzewa złożepodsuszona, cienkimi warstwami
Podawać ostrożnie i w małych ilościach

Produkty, których w ogóle nie powinno być w kompostowniku, omawia osobny artykuł: czego nie wolno dawać dżdżownicom.

Ile podawać – wielkość porcji

Bezpieczna zasada: jednorazowa porcja nie powinna przekraczać połowy masy dżdżownic w pojemniku. Przy obsadzie 1 kg oznacza to około 500 g odpadów co 3–5 dni, a nie codziennie. Znacznie lepiej niedokarmić niż przekarmić – niedobór spowalnia przerób, nadmiar niszczy złoże.

ObsadaPorcja przy 20–25 °CPorcja przy 10–15 °C
0,5 kg200–250 g co 4–5 dni100 g co 7–10 dni
1 kg400–500 g co 3–5 dni200 g co 7 dni
2 kg0,8–1 kg co 3–4 dni400 g co 7 dni
Porcje w zależności od obsady i temperatury
Przekrój drewnianego kompostownika: warstwa ściółki z kartonu i resztek kuchennych nad gotowym biohumusem
Przekrój drewnianego kompostownika: warstwa ściółki z kartonu i resztek kuchennych nad gotowym biohumusem

Jak podawać pokarm

  1. Rozdrobnij resztki – im mniejsze kawałki, tym szybszy przerób.
  2. Odgarnij ściółkę w jednym rogu pojemnika i tam umieść porcję.
  3. Przykryj pokarm warstwą wilgotnego kartonu lub ściółki grubości 2–3 cm.
  4. Przy kolejnym karmieniu wybierz inny róg – złoże przerobi się równomiernie.
  5. Raz na 2–3 tygodnie dosyp suchego materiału węglowego dla równowagi.

Sygnały, że karmienie jest prawidłowe

  • poprzednia porcja znika w 3–5 dni
  • złoże pachnie wilgotną ziemią, nie kwaśno
  • dżdżownice gromadzą się pod porcją pokarmu
  • na powierzchni nie ma pleśni ani stojącej wody
  • przybywa ciemnego, sypkiego materiału na dnie

Jeśli pokarm zalega tygodniami, sprawdź dżdżownice nie jedzą – co zrobić. Jeśli pojawiły się owady, pomoże muchówki i owady w kompostowniku.

Karmienie zimą i podczas nieobecności

W niższej temperaturze metabolizm dżdżownic zwalnia, więc porcje trzeba zmniejszyć o połowę lub więcej. Przed dłuższym wyjazdem podaj jedną większą porcję dobrze przykrytą ściółką i nawilż złoże – dwa–trzy tygodnie bez karmienia nie są problemem, bo dżdżownice żywią się też samą ściółką.

Więcej o sezonie zimowym: czy dżdżownice można hodować zimą i dżdżownice kalifornijskie zimą w ogrodzie.

Karmienie a jakość biohumusu

Skład pokarmu przekłada się bezpośrednio na skład nawozu. Zróżnicowana dieta – warzywa, owoce, liście, fusy, karton, przekompostowany obornik – daje bogatszy strukturalnie i mineralnie biohumus niż jednorodne resztki. Dodatek rozdrobnionych skorupek jaj stabilizuje przy okazji odczyn złoża.

Podziel się artykułem:

Najczęstsze pytania

Jak często karmić dżdżownice?

Zwykle co 3–7 dni, zawsze dopiero wtedy, gdy poprzednia porcja jest przerobiona w co najmniej połowie. Zimą znacznie rzadziej.

Czy dżdżownice mogą jeść skórki od bananów?

Tak, są chętnie zjadane. Jeśli obawiasz się pozostałości środków ochrony roślin, wybieraj banany z upraw ekologicznych albo podawaj skórki w mniejszych ilościach.

Czy fusy z kawy są bezpieczne?

Tak, to jeden z ulubionych pokarmów dżdżownic. Warto je mieszać ze ściółką, bo w grubej warstwie zbijają się i zakwaszają złoże.

Czy trzeba rozdrabniać pokarm?

Nie trzeba, ale bardzo się to opłaca. Rozdrobnione resztki znikają nawet dwa razy szybciej niż podane w całości.

Co zrobić, gdy pokarm pleśnieje?

Usuń ognisko pleśni, wstrzymaj karmienie na tydzień, dosyp suchego kartonu i przewietrz złoże. Pleśń to zwykle objaw zbyt dużych porcji.

Czy dżdżownicom trzeba podawać wodę?

Nie osobno – wodę czerpią z pokarmu i ze ściółki. Wystarczy utrzymywać wilgotność złoża na poziomie wyciśniętej gąbki.

Autor

Marta Zielińska — autor artykułu

Marta Zielińska

Kompostowanie na działce, karmienie dżdżownic, ściółka i wilgotność

Działkowiec i praktyk kompostowania. Od kilku lat prowadzi hodowlę dżdżownic kalifornijskich w skrzyniach na działce oraz w mieszkaniu. Zajmuje się głównie tematyką karmienia dżdżownic i utrzymywania warunków w kompostowniku.

Zobacz wszystkie artykuły autora
Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:

Powiązane artykuły

Karmienie

Czego nie wolno dawać dżdżownicom?

Produkty, które zakwaszają złoże, wabią szkodniki albo wprost zabijają dżdżownice – wraz z wyjaśnieniem, co dokładnie dzieje się po ich wrzuceniu i jak ratować przekarmioną hodowlę.

14 min czytania

Karmienie

Co jedzą dżdżownice?

Jak naprawdę odżywiają się dżdżownice kompostowe, dlaczego potrzebują mikroorganizmów i co to oznacza dla sposobu podawania pokarmu.

3 min czytania

Otrzymuj praktyczne porady dotyczące hodowli dżdżownic

Kilka razy w miesiącu wysyłamy konkretne wskazówki dotyczące karmienia, warunków w kompostowniku i produkcji biohumusu.