Karmienie

Co jedzą dżdżownice?

Jak naprawdę odżywiają się dżdżownice kompostowe, dlaczego potrzebują mikroorganizmów i co to oznacza dla sposobu podawania pokarmu.

Marta Zielińska — autor artykułu

· aktualizacja · 3 min czytania

Obierki warzyw, fusy z kawy i pocięty karton na wierzchu ściółki w kompostowniku
Obierki warzyw, fusy z kawy i pocięty karton na wierzchu ściółki w kompostowniku

W skrócie

  • świeże warzywa i owoce muszą najpierw zacząć się rozkładać, zanim staną się atrakcyjne
  • materiał podwiędnięty lub lekko nadpsuty znika szybciej niż całkiem świeży
  • rozdrobnienie zwiększa powierzchnię dostępną dla mikroorganizmów, a więc i dla dżdżownic
Spis treści
  1. 1.Anatomia pokarmowa w skrócie
  2. 2.Rola mikroorganizmów
  3. 3.Co konkretnie znajduje się w jadłospisie
  4. 4.Jak podawanie pokarmu wynika z biologii dżdżownic
  5. 5.Dlaczego to ważne dla początkujących hodowców

Co jedzą dżdżownice? W uproszczeniu – resztki organiczne rozłożone już częściowo przez bakterie i grzyby, a nie świeżą, twardą materię. Dżdżownice nie gryzą kawałków – nie mają zębów – lecz zeskrobują i zasysają rozmiękczoną powierzchnię pokarmu razem z zasiedlającymi ją mikroorganizmami.

Anatomia pokarmowa w skrócie

Pokarm trafia do gardzieli, następnie do wola, gdzie jest magazynowany, a potem do żołądka mięśniowego, w którym drobinki piasku i podłoża mechanicznie go rozcierają. Dopiero stamtąd trafia do jelita, gdzie zachodzi trawienie właściwe przy udziale enzymów i bakterii jelitowych.

To dlatego w ściółce zawsze powinna znajdować się odrobina drobnego piasku lub ziemi – działa jak żarna, bez których żołądek mięśniowy nie rozdrabnia pokarmu efektywnie.

Warzywnik z sałatą i pomidorami na ciemnej, użyźnionej biohumusem glebie w porannym słońcu
Warzywnik z sałatą i pomidorami na ciemnej, użyźnionej biohumusem glebie w porannym słońcu

Rola mikroorganizmów

Bakterie i grzyby rozkładające materię organiczną są dla dżdżownic równie ważnym źródłem pożywienia jak same resztki. To one rozmiękczają strukturę komórkową roślin i uwalniają cukry proste, białka i tłuszcze w formie łatwo dostępnej.

  • świeże warzywa i owoce muszą najpierw zacząć się rozkładać, zanim staną się atrakcyjne
  • materiał podwiędnięty lub lekko nadpsuty znika szybciej niż całkiem świeży
  • rozdrobnienie zwiększa powierzchnię dostępną dla mikroorganizmów, a więc i dla dżdżownic
  • mrożenie i rozmrożenie resztek rozrywa komórki roślinne i przyspiesza rozkład
  • sam karton czy papier też jest pokarmem, nie tylko elementem struktury ściółki

Co konkretnie znajduje się w jadłospisie

Podstawę stanowią resztki kuchenne pochodzenia roślinnego – obierki, fusy z kawy, przekwitłe warzywa, skorupki jaj jako źródło wapnia oraz materiały celulozowe typu karton i papier. Pełną listę produktów wraz z częstotliwością podawania opisuje artykuł czym karmić dżdżownice kalifornijskie.

Warto też wiedzieć, czego dżdżownicom nie podawać, bo błędy żywieniowe to jedna z głównych przyczyn problemów w hodowli – szczegóły w artykule czego nie wolno dawać dżdżownicom.

Jak podawanie pokarmu wynika z biologii dżdżownic

Skoro dżdżownice nie gryzą, a zeskrobują rozmiękczoną powierzchnię, świeże resztki najlepiej podawać w cienkiej warstwie i przykrywać ściółką – ogranicza to dostęp powietrza z jednej strony (mniej muszek), a z drugiej sprzyja szybkiemu zasiedleniu przez mikroorganizmy.

Forma podaniaTempo przerobuUwagi
Kawałki całe (np. cała skórka)wolne, dni do tygodnidługo czekają na rozkład mikrobiologiczny
Rozdrobnione na kawałki 1–2 cmśredniedobry kompromis nakładu pracy i tempa
Zblendowane lub przemrożoneszybkie, 2–4 dninajlepsze przy dużej ilości odpadów
Makro wilgotnego kompostu z czerwonymi dżdżownicami kalifornijskimi między rozkładającymi się liśćmi
Makro wilgotnego kompostu z czerwonymi dżdżownicami kalifornijskimi między rozkładającymi się liśćmi

Dlaczego to ważne dla początkujących hodowców

Zrozumienie, że dżdżownice odżywiają się głównie mikroorganizmami rozkładającymi materię, tłumaczy, dlaczego świeżo wrzucone resztki "nie znikają" przez kilka dni – to normalne, bo najpierw musi je zasiedlić mikroflora. Cierpliwość na tym etapie zapobiega przekarmianiu złoża.

Podsumowując, dżdżownice jedzą rozkładającą się materię organiczną razem z bakteriami i grzybami, które ją trawią. Im lepiej rozdrobniony i podwędnięty pokarm, tym szybciej znika ze złoża – to podstawowa zasada, która porządkuje wszystkie inne kwestie związane z karmieniem.

Podziel się artykułem:

Najczęstsze pytania

Czy dżdżownice jedzą świeże, twarde warzywa?

Prędzej czy później tak, ale znacznie wolniej niż warzywa podwiędnięte lub rozdrobnione. Świeże, twarde kawałki muszą najpierw zostać zasiedlone przez bakterie i grzyby.

Ile pokarmu dziennie potrzebuje kilogram dżdżownic?

Orientacyjnie około 0,4–0,5 kg resztek dziennie w optymalnych warunkach temperaturowych, choć tempo to spada przy chłodniejszej lub zbyt suchej ściółce.

Czy dżdżownice potrzebują piasku lub ziemi w złożu?

Tak, niewielka ilość drobnego piasku lub ziemi ogrodowej pomaga żołądkowi mięśniowemu mechanicznie rozcierać pokarm i wspomaga trawienie.

Dlaczego jedzenie w kompostowniku "nie znika" przez kilka dni?

Bo najpierw musi je skolonizować mikroflora rozkładająca materię organiczną – dopiero wtedy staje się atrakcyjne i strawne dla dżdżownic.

Autor

Marta Zielińska — autor artykułu

Marta Zielińska

Kompostowanie na działce, karmienie dżdżownic, ściółka i wilgotność

Działkowiec i praktyk kompostowania. Od kilku lat prowadzi hodowlę dżdżownic kalifornijskich w skrzyniach na działce oraz w mieszkaniu. Zajmuje się głównie tematyką karmienia dżdżownic i utrzymywania warunków w kompostowniku.

Zobacz wszystkie artykuły autora
Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:

Powiązane artykuły

Karmienie

Czego nie wolno dawać dżdżownicom?

Produkty, które zakwaszają złoże, wabią szkodniki albo wprost zabijają dżdżownice – wraz z wyjaśnieniem, co dokładnie dzieje się po ich wrzuceniu i jak ratować przekarmioną hodowlę.

14 min czytania

Otrzymuj praktyczne porady dotyczące hodowli dżdżownic

Kilka razy w miesiącu wysyłamy konkretne wskazówki dotyczące karmienia, warunków w kompostowniku i produkcji biohumusu.