Wermikompost

Jak zrobić wermikompost?

Cały proces od założenia złoża do zbioru: karmienie, dojrzewanie, trzy metody oddzielania dżdżownic i przesiewanie gotowego materiału.

Marta Zielińska — autor artykułu

· aktualizacja · 4 min czytania

Przesiany wermikompost gotowy do zastosowania w ogrodzie
Przesiany wermikompost gotowy do zastosowania w ogrodzie

W skrócie

  • porcje wielkości pięści na 1 kg populacji, 2–3 razy w tygodniu
  • resztki rozdrobnione rozkładają się szybciej niż całe kawałki
  • unikaj nadmiaru wilgotnych odpadów naraz – zakwaszają złoże
Spis treści
  1. 1.Krok 1: przygotowanie złoża
  2. 2.Krok 2: systematyczne karmienie
  3. 3.Krok 3: dojrzewanie złoża
  4. 4.Trzy metody zbioru
  5. 5.Krok 4: przesiewanie i po zbiorze
  6. 6.Jak wykorzystać gotowy wermikompost

Jak zrobić wermikompost? Wystarczy założyć złoże dla dżdżownic kompostowych, systematycznie je karmić i po kilku miesiącach oddzielić dojrzały materiał od hodowli. Cały proces nie wymaga specjalistycznego sprzętu, ale kilka etapów trzeba przeprowadzić we właściwej kolejności, żeby nie stracić populacji i nie zepsuć końcowego produktu.

Krok 1: przygotowanie złoża

Podstawą jest pojemnik z drenażem i wentylacją oraz warstwa ściółki – najczęściej nawilżony karton, papier lub kokos, o wilgotności zbliżonej do wyżętej gąbki. Szczegółowy opis budowy i wymiarów skrzyni znajdziesz w artykule jak przygotować kompostownik dla dżdżownic.

Do gotowej ściółki wprowadza się dżdżownice kalifornijskie (Eisenia fetida) w liczbie zależnej od objętości pojemnika – zwykle 0,5–1 kg na 20–30 litrów ściółki. Pierwsze dni to aklimatyzacja, w tym czasie lepiej nie karmić intensywnie.

Czerwone dżdżownice kalifornijskie w wilgotnym, ciemnym kompoście
Czerwone dżdżownice kalifornijskie w wilgotnym, ciemnym kompoście

Krok 2: systematyczne karmienie

Resztki kuchenne – obierki, fusy, przekwitłe warzywa – podaje się małymi porcjami, przykrywając je ściółką, żeby ograniczyć muszki i zapach. Nowa porcja trafia dopiero wtedy, gdy poprzednia jest w dużej części przerobiona.

  • porcje wielkości pięści na 1 kg populacji, 2–3 razy w tygodniu
  • resztki rozdrobnione rozkładają się szybciej niż całe kawałki
  • unikaj nadmiaru wilgotnych odpadów naraz – zakwaszają złoże
  • raz na 2–3 tygodnie dodaj garść zmielonych skorupek jaj

Krok 3: dojrzewanie złoża

Po 3–4 miesiącach regularnego karmienia dolna warstwa złoża zmienia się w ciemną, sypką masę o zapachu leśnej ściółki – to sygnał, że można myśleć o zbiorze. Kryteria gotowości opisuje artykuł wermikompost – co to jest.

Trzy metody zbioru

Oddzielenie dżdżownic od gotowego materiału to najbardziej pracochłonny etap. W praktyce stosuje się trzy metody, które można też łączyć.

MetodaJak działaCzas
Świetlnamateriał usypuje się w stożki na folii; dżdżownice uciekają w głąb1–2 godziny
Przynętowaświeży pokarm w jednej strefie lub tacy wyżej1–2 tygodnie
Sitowaprzesiewanie przez sito 5–8 mmod razu, ale stresuje populację

Metoda świetlna

Materiał wykłada się na folię lub gazetę w kilku stożkach o wysokości 20–25 cm i stawia pod silnym światłem. Dżdżownice uciekają od jasności w głąb kopca, więc co kilka minut zdejmuje się warstwę wierzchnią, aż na dnie zostanie zwarta kulka zwierząt.

Metoda przynętowa

Świeży pokarm umieszcza się w jednym rogu pojemnika lub w nowej tacy nad starym złożem – w systemach tacowych dżdżownice same migrują w górę za jedzeniem, zostawiając dolną tacę niemal gotową do zbioru.

Wielopoziomowy kompostownik dla dżdżownic z tacami i resztkami kuchennymi
Wielopoziomowy kompostownik dla dżdżownic z tacami i resztkami kuchennymi

Krok 4: przesiewanie i po zbiorze

Zebrany materiał warto przesiać przez sito o oczkach 5–8 mm, żeby usunąć niedokompostowane kawałki kartonu i większe fragmenty. To, co zostanie na sicie, wraca do złoża jako pokarm i materiał strukturalny.

  • odsiew i kokony wróć do złoża – to przyszła populacja
  • uzupełnij ściółkę do poprzedniego poziomu
  • odłóż zebrany materiał na 2–4 tygodnie do dojrzenia w przewiewnym pojemniku
  • przechowuj gotowy wermikompost w cieniu, lekko wilgotny

Jak wykorzystać gotowy wermikompost

Najczęściej miesza się go z ziemią doniczkową w proporcji 1:4 lub stosuje jako cienką warstwę ściółkującą pod roślinami. Praktyczne dawki dla różnych upraw opisuje artykuł jak stosować biohumus w ogrodzie.

Cały cykl – od założenia złoża po pierwszy zbiór – trwa zwykle 3–5 miesięcy, a przy stabilnych warunkach 20–25 °C i regularnym karmieniu można go powtarzać co 2–3 miesiące. Kluczem jest cierpliwość na etapie dojrzewania i niedokarmianie hodowli ponad jej możliwości przerobowe.

Podziel się artykułem:

Najczęstsze pytania

Ile czasu zajmuje zrobienie pierwszej partii wermikompostu?

Od założenia złoża do pierwszego zbioru mija zwykle 3–5 miesięcy, w zależności od temperatury, liczby dżdżownic i regularności karmienia. W optymalnych warunkach (20–25 °C) proces przebiega szybciej.

Czy muszę wyłapać wszystkie dżdżownice przed użyciem kompostu?

Nie do końca jest to możliwe i nie jest konieczne. Kilka pozostałych osobników czy kokonów nie zaszkodzi roślinom – w glebie czują się dobrze i dalej pracują.

Która metoda zbioru jest najmniej stresująca dla dżdżownic?

Metoda przynętowa, choć najwolniejsza, jest najłagodniejsza – dżdżownice same migrują za pokarmem bez gwałtownego naświetlania czy przesiewania.

Czy wermikompost trzeba przechowywać w lodówce lub innym chłodnym miejscu?

Nie w lodówce, ale w chłodnym i zacienionym miejscu, w przewiewnym pojemniku. Zbyt ciepłe i szczelnie zamknięte przechowywanie sprzyja niepożądanej fermentacji.

Co zrobić, jeśli złoże nie dojrzewa mimo regularnego karmienia?

Sprawdź temperaturę i wilgotność – poniżej 15 °C proces mocno zwalnia. Warto też ograniczyć karmienie na 2–3 tygodnie, żeby populacja nadgoniła przerób zalegających resztek.

Autor

Marta Zielińska — autor artykułu

Marta Zielińska

Kompostowanie na działce, karmienie dżdżownic, ściółka i wilgotność

Działkowiec i praktyk kompostowania. Od kilku lat prowadzi hodowlę dżdżownic kalifornijskich w skrzyniach na działce oraz w mieszkaniu. Zajmuje się głównie tematyką karmienia dżdżownic i utrzymywania warunków w kompostowniku.

Zobacz wszystkie artykuły autora
Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:

Powiązane artykuły

Biohumus

Biohumus z dżdżownic – jak powstaje?

Droga od obierki do gotowego nawozu: co dzieje się w przewodzie pokarmowym dżdżownicy, jak dojrzewa materiał, jak go przesiać, przechowywać i ocenić jakość.

14 min czytania

Wermikompost

Ile czasu trwa produkcja biohumusu?

Produkcja biohumusu od momentu zasiedlenia kompostownika dżdżownicami do pierwszego zbioru trwa zwykle od 2 do 4 miesięcy, choć dokładny czas zależy od temperatury, wilgotności, rodzaju odpadów i wielkości hodowli.

3 min czytania

Otrzymuj praktyczne porady dotyczące hodowli dżdżownic

Kilka razy w miesiącu wysyłamy konkretne wskazówki dotyczące karmienia, warunków w kompostowniku i produkcji biohumusu.