Hodowla

Dżdżownice kalifornijskie na działce

Hodowla w skrzyni lub w pryzmie na działce: lokalizacja, ochrona przed kretami i ptakami, przerób resztek ogrodowych i zimowanie w gruncie.

Marta Zielińska — autor artykułu

· aktualizacja · 4 min czytania

Drewniany kompostownik na dżdżownice ustawiony obok podwyższonych grządek
Drewniany kompostownik na dżdżownice ustawiony obok podwyższonych grządek

W skrócie

  • stały cień, najlepiej pod drzewem lub od północnej strony budynku
  • grunt przepuszczalny, bez zastoisk wody po opadach
  • blisko punktu poboru wody i miejsca składowania resztek kuchennych oraz ogrodowych
Spis treści
  1. 1.Dlaczego działka to dobre miejsce na hodowlę dżdżownic
  2. 2.Wybór miejsca pod hodowlę
  3. 3.Skrzynia czy pryzma – co wybrać na działkę
  4. 4.Ochrona hodowli przed zwierzętami i pogodą
  5. 5.Karmienie resztkami ogrodowymi
  6. 6.Zimowanie hodowli w gruncie
  7. 7.Zbiór i wykorzystanie biohumusu na działce

Dżdżownice kalifornijskie na działce sprawdzają się jako naturalny sposób na przerobienie skoszonej trawy, liści i resztek warzyw prosto na miejscu, bez wożenia ich do gminnego kompostownika. Skala hodowli działkowej jest zwykle większa niż na balkonie, dlatego kluczowe stają się lokalizacja złoża, ochrona przed drapieżnikami i przygotowanie na zmienne warunki pogodowe.

Dlaczego działka to dobre miejsce na hodowlę dżdżownic

W przeciwieństwie do mieszkania, działka daje dostęp do naturalnego cienia, gruntu i dużej ilości materiału organicznego. Skoszona trawa, liście, resztki po zbiorach warzyw i podarty karton z opakowań to gotowa baza pokarmowa, która w mieszkaniu bywa trudno dostępna w takich ilościach.

Drugą zaletą jest możliwość zimowania złoża bezpośrednio w gruncie, co ogranicza konieczność przenoszenia pojemników do pomieszczeń. Wymaga to jednak odpowiedniego przygotowania, o czym w dalszej części artykułu.

Makro żółtych kokonów dżdżownic kalifornijskich i młodych dżdżownic w wilgotnym kompoście
Makro żółtych kokonów dżdżownic kalifornijskich i młodych dżdżownic w wilgotnym kompoście

Wybór miejsca pod hodowlę

  • stały cień, najlepiej pod drzewem lub od północnej strony budynku
  • grunt przepuszczalny, bez zastoisk wody po opadach
  • blisko punktu poboru wody i miejsca składowania resztek kuchennych oraz ogrodowych
  • z dala od miejsc, gdzie regularnie przejeżdża kosiarka lub inny sprzęt

Skrzynia czy pryzma – co wybrać na działkę

Skrzynia z desek lub palet daje pełną kontrolę nad wilgotnością i temperaturą złoża, jest też łatwiejsza do zabezpieczenia przed szkodnikami. Pryzma ułożona bezpośrednio na gruncie przerabia większe ilości materiału, ale trudniej ją chronić i trudniej pobrać z niej sam biohumus bez dżdżownic.

CechaSkrzyniaPryzma
Kontrola wilgotnościwysokaniska, zależna od pogody
Ochrona przed szkodnikamiłatwa – siatka i wiekotrudniejsza
Ilość przerabianego materiałuograniczona objętościąduża
Zbiór biohumusuprosty, warstwamiwymaga przesiewania
Porównanie skrzyni i pryzmy na działce

Ochrona hodowli przed zwierzętami i pogodą

ZagrożenieZabezpieczenie
Krety i gryzoniesiatka o drobnych oczkach pod dnem skrzyni
Ptakiszczelne wieko lub agrowłóknina naciągnięta na ramę
Ulewyzadaszenie i sprawny odpływ nadmiaru wody
Mrózwarstwa liści, słomy lub obornika na zimę

Krety najczęściej podchodzą pod złoże od spodu, przyciągnięte wilgocią i obecnością dżdżownic. Siatka ocynkowana o oczkach do 1 cm skutecznie blokuje ten problem, nie utrudniając jednocześnie odpływu wody.

Dłonie trzymające sypki, ciemny biohumus z hodowli dżdżownic
Dłonie trzymające sypki, ciemny biohumus z hodowli dżdżownic

Karmienie resztkami ogrodowymi

Skoszona trawa jest wartościowym pokarmem, ale podana świeżo i w grubej warstwie potrafi się mocno zagrzać w procesie fermentacji, co zaszkodzi hodowli. Najlepiej podsuszyć ją przez 1–2 dni na słońcu i dodawać cienkimi warstwami, przekładając kartonem lub słomą.

  • liście – dobrze zbilansowany materiał węglowy, warto je rozdrobnić
  • resztki warzyw z grządek – jak świeże obierki, wymagają umiarkowanych porcji
  • chwasty bez nasion – po podsuszeniu, uważać na rośliny inwazyjne
  • gałęzie i zdrewniałe łodygi – zbyt twarde, lepiej trafiają na osobny kompost

Zimowanie hodowli w gruncie

Jeżeli skrzynia stoi bezpośrednio na ziemi lub jest w nią częściowo wkopana, dżdżownice mogą przetrwać zimę, migrując w głąb złoża, gdzie temperatura rzadko spada poniżej 0 °C. Kluczowa jest gruba warstwa izolacji na wierzchu – co najmniej 20–30 cm liści, słomy lub obornika.

Szczegółowe zasady przygotowania złoża na chłodniejsze miesiące opisuje artykuł czy dżdżownice można hodować zimą – warto go przeczytać przed pierwszymi przymrozkami.

Zbiór i wykorzystanie biohumusu na działce

Na działce biohumus najwygodniej zbierać metodą warstwową – nowy pokarm dodaje się tylko z jednej strony skrzyni, a dżdżownice same przemieszczają się w stronę świeżej porcji, zostawiając gotowy nawóz po drugiej stronie.

Gotowy plon warto wykorzystać na miejscu – sposoby aplikacji pod różne rośliny opisuje artykuł jak stosować biohumus w ogrodzie. Zanim jednak przystąpisz do budowy złoża, sprawdź podstawowe zasady w tekście jak przygotować kompostownik dla dżdżownic.

Hodowla dżdżownic kalifornijskich na działce to inwestycja, która zwraca się w postaci własnego, darmowego nawozu i mniejszej ilości odpadów organicznych trafiających do kosza. Dobrze dobrane miejsce, skuteczna ochrona przed szkodnikami i przemyślane karmienie resztkami ogrodowymi pozwalają prowadzić taką hodowlę przez cały sezon, a przy odpowiednim ociepleniu również przez zimę.

Podziel się artykułem:

Najczęstsze pytania

Czy dżdżownice kalifornijskie mogą uciec z hodowli na działce do gruntu?

Tak, przy sprzyjających warunkach część populacji migruje do otaczającej gleby, szczególnie jeśli skrzynia stoi bezpośrednio na ziemi. Nie jest to problem – dżdżownice wzbogacają wtedy okoliczny grunt, a w skrzyni pozostaje wystarczająca liczba osobników do dalszego przerobu.

Jak często podawać skoszoną trawę dżdżownicom na działce?

Podsuszoną trawę najlepiej dodawać co 3–5 dni w cienkiej warstwie, przekładając ją materiałem węglowym, np. kartonem. Zbyt częste i grube porcje prowadzą do fermentacji i przegrzania złoża.

Czy trzeba zabezpieczać hodowlę przed deszczem?

Tak, skrzynia bez zadaszenia szybko się przelewa podczas długotrwałych opadów, co grozi warunkami beztlenowymi. Wystarczy proste zadaszenie z blachy lub deski oraz kilka otworów drenażowych w dnie.

Czy dżdżownice kalifornijskie zimują w gruncie na działce?

Przy odpowiedniej izolacji – grubej warstwie liści, słomy lub obornika – dużej części populacji udaje się przetrwać zimę, migrując w głębsze, cieplejsze warstwy złoża. Bez ocieplenia mróz poniżej -5 °C bywa dla nich śmiertelny.

Ile miejsca na działce zająć pod hodowlę dżdżownic?

Skrzynia o wymiarach około 1×1 m i wysokości 40–50 cm wystarcza do przerobu odpadów z przeciętnego gospodarstwa domowego i niewielkiej działki. Większe gospodarstwa mogą rozbudować hodowlę o kolejne skrzynie ustawione obok siebie.

Autor

Marta Zielińska — autor artykułu

Marta Zielińska

Kompostowanie na działce, karmienie dżdżownic, ściółka i wilgotność

Działkowiec i praktyk kompostowania. Od kilku lat prowadzi hodowlę dżdżownic kalifornijskich w skrzyniach na działce oraz w mieszkaniu. Zajmuje się głównie tematyką karmienia dżdżownic i utrzymywania warunków w kompostowniku.

Zobacz wszystkie artykuły autora
Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:

Powiązane artykuły

Otrzymuj praktyczne porady dotyczące hodowli dżdżownic

Kilka razy w miesiącu wysyłamy konkretne wskazówki dotyczące karmienia, warunków w kompostowniku i produkcji biohumusu.