Rozmnażanie

Jak rozmnażają się dżdżownice kalifornijskie?

Kopulacja, kokony, czas inkubacji i realne tempo przyrostu populacji – oraz warunki, które przyspieszają lub całkowicie zatrzymują rozmnażanie w hodowli.

Marta Zielińska — autor artykułu

· aktualizacja · 14 min czytania

Makro żółtych kokonów dżdżownic kalifornijskich i młodych osobników w wilgotnym kompoście
Kokon wielkości ziarna gorczycy mieści zwykle od dwóch do czterech młodych dżdżownic.

W skrócie

  • wielkość ziarna gorczycy, około 2–3 mm
  • kształt cytryny z dwoma wyciągniętymi końcami
  • barwa zmienia się od perłowo-żółtej przez bursztynową do brunatnej przed wykluciem
Spis treści
  1. 1.Kopulacja i budowa układu rozrodczego
  2. 2.Kokon – jak wygląda i co się w nim dzieje
  3. 3.Tempo rozmnażania w liczbach
  4. 4.Co przyspiesza rozmnażanie
  5. 5.Co zatrzymuje rozmnażanie
  6. 6.Jak sprawdzić, czy hodowla się rozmnaża
  7. 7.Rozdzielanie populacji i skalowanie

Dżdżownice kalifornijskie są obojnakami, ale do rozmnażania potrzebują partnera. Po kopulacji każdy osobnik wytwarza kokony, z których po 3–6 tygodniach wychodzi zwykle 2–4 młode dżdżownice. Dojrzałość płciową osiągają po 8–10 tygodniach, a populacja w dobrych warunkach podwaja się w 2–3 miesiące.

Kopulacja i budowa układu rozrodczego

Każdy dojrzały osobnik ma narządy męskie i żeńskie, rozpoznawalne z zewnątrz przez zgrubienie zwane siodełkiem (clitellum). Podczas kopulacji dwa osobniki przywierają do siebie brzusznymi stronami, wymieniają plemniki i rozchodzą się. Dopiero potem, w warstwie śluzu wydzielanego przez siodełko, formuje się kokon.

Makro wilgotnego kompostu z czerwonymi dżdżownicami kalifornijskimi między rozkładającymi się liśćmi
Makro wilgotnego kompostu z czerwonymi dżdżownicami kalifornijskimi między rozkładającymi się liśćmi

Kokon – jak wygląda i co się w nim dzieje

  • wielkość ziarna gorczycy, około 2–3 mm
  • kształt cytryny z dwoma wyciągniętymi końcami
  • barwa zmienia się od perłowo-żółtej przez bursztynową do brunatnej przed wykluciem
  • zawiera od 1 do 6 zarodków, przeciętnie 2–4
  • jest odporny na przesuszenie i chłód znacznie bardziej niż dorosłe osobniki

Tempo rozmnażania w liczbach

EtapCzasUwagi
Kopulacja → kokon1–3 dnijeden osobnik składa 2–4 kokony miesięcznie
Inkubacja kokonu3–6 tygodniprzy 15 °C nawet 8–10 tygodni
Młode → dojrzałość8–10 tygodniwidoczne siodełko oznacza gotowość do rozrodu
Podwojenie populacji2–3 miesiącedo osiągnięcia pojemności pojemnika
Cykl rozrodczy w warunkach optymalnych (20–25 °C)

Co przyspiesza rozmnażanie

  1. Stabilna temperatura złoża w przedziale 20–25 °C.
  2. Wilgotność blisko górnej granicy optimum (75–80 %) bez zalewania.
  3. Stały, ale umiarkowany dopływ zróżnicowanego pokarmu.
  4. Odczyn pH utrzymywany w okolicy 7 dzięki rozdrobnionym skorupkom jaj.
  5. Wystarczająca powierzchnia złoża – populacja zatrzymuje się, gdy pojemnik jest pełny.
  6. Spokój: minimum przekopywania i mieszania całego złoża.

Praktyczne metody zwiększania obsady opisuje artykuł jak zwiększyć populację dżdżownic, a realne tempo przyrostu – jak szybko rozmnażają się dżdżownice.

Przekrój drewnianego kompostownika: warstwa ściółki z kartonu i resztek kuchennych nad gotowym biohumusem
Przekrój drewnianego kompostownika: warstwa ściółki z kartonu i resztek kuchennych nad gotowym biohumusem

Co zatrzymuje rozmnażanie

CzynnikEfekt
Temperatura poniżej 10 °Ckokony powstają rzadko, inkubacja bardzo wolna
Temperatura powyżej 30 °Ccałkowite wstrzymanie rozrodu, ucieczki
Zakwaszenie złoża (pH < 6)spadek liczby kokonów, osłabienie populacji
Przegęszczeniesamoregulacja – populacja przestaje rosnąć
Głód i przesuszenieenergia idzie na przetrwanie, nie na rozród
Czynniki blokujące rozród

Jak sprawdzić, czy hodowla się rozmnaża

Weź garść złoża z warstwy 5–10 cm i rozłóż ją na jasnej tacy. Szukaj żółtawych kokonów oraz cienkich, niemal przezroczystych młodych osobników długości kilku milimetrów. Ich obecność to najlepszy dowód, że warunki są prawidłowe – dżdżownice inwestują w rozród tylko wtedy, gdy czują się bezpiecznie.

Rozdzielanie populacji i skalowanie

Gdy złoże jest gęsto zasiedlone, przenieś około jednej trzeciej materiału wraz z dżdżownicami i kokonami do drugiego, świeżo przygotowanego pojemnika. Oba złoża odbudują obsadę w ciągu kilku tygodni. To najprostszy sposób podwajania hodowli bez dokupowania obsady – szczególnie ważny, jeśli planujesz przygotowanie hodowli na sprzedaż lub liczysz ile można zarobić na hodowli dżdżownic.

Podstawy prowadzenia złoża, od którego zależy cały rozród, znajdziesz w poradnikach jak hodować dżdżownice kalifornijskie i jak utrzymać wilgotność hodowli.

Podziel się artykułem:

Najczęstsze pytania

Ile kokonów składa jedna dżdżownica?

W warunkach optymalnych zwykle od dwóch do pięciu kokonów miesięcznie, przy czym z każdego wykluwa się przeciętnie 2–4 młode osobniki.

Ile trwa wyklucie młodych z kokonu?

Od 3 do 6 tygodni przy 20–25 °C. W niższej temperaturze inkubacja może się wydłużyć do 8–10 tygodni.

Jak wygląda kokon dżdżownicy?

To perłowo-żółta, później bursztynowa torebka wielkości ziarna gorczycy, o kształcie cytryny z dwoma wyciągniętymi końcami.

Czy populacja może rosnąć bez końca?

Nie. Dżdżownice same regulują liczebność do pojemności pojemnika i dostępności pokarmu. Aby mieć ich więcej, trzeba zwiększyć powierzchnię złoża.

Czy potrzebne są osobniki męskie i żeńskie?

Nie – każdy dojrzały osobnik ma oba typy narządów. Do rozmnażania potrzebna jest jednak para, bo dżdżownice wymieniają materiał genetyczny.

Autor

Marta Zielińska — autor artykułu

Marta Zielińska

Kompostowanie na działce, karmienie dżdżownic, ściółka i wilgotność

Działkowiec i praktyk kompostowania. Od kilku lat prowadzi hodowlę dżdżownic kalifornijskich w skrzyniach na działce oraz w mieszkaniu. Zajmuje się głównie tematyką karmienia dżdżownic i utrzymywania warunków w kompostowniku.

Zobacz wszystkie artykuły autora
Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:

Powiązane artykuły

Otrzymuj praktyczne porady dotyczące hodowli dżdżownic

Kilka razy w miesiącu wysyłamy konkretne wskazówki dotyczące karmienia, warunków w kompostowniku i produkcji biohumusu.